The Kominsky Method Dizisi Üzerine: Bir Küçük ‘Schrödinger Prostatı’ Konusu Meselesi

Diziye başlamadan önce bazı seçilmiş insanların yaptığını yapar ve ‘konu nedir?’ diye hızlıca bir bakarsanız muhtemelen merkez temanın, Sandy’nin oyuncu koçu olarak aktarımları üzerine inşa edilmiş olması yanılgısını benimseyen açıklamalar ile karşılaşırsınız. Oysa toplum evrenini yansıtan bir örneklemden öteye gitmeyen öğrencilerinin profilleri; asyalı, siyahi, feminist, homoseksüel… gibi çeşitli karakterlerden ziyade bir nevi sığlığı bulunan yüzeysel tiplemeleri temsil etmektedir. Bu yönleri ile farklı yönlerden çeşitli çatışmalar da katarak taşıdıkları belirli yargılardan veyahut görece temsil ettikleri kesimin ideolojilerinden kesitler katıyor da olsalar, gün sonunda Sandy’nin yaşamının yalnızca bir yönü olarak bize aktarılmaktadırlar. 

Olay örgüsünde zaman zaman oldukça detaylı ses efektleri içererek ele alınan yaşlanan prostat trajedisinin ‘mors kodu, noktalar ve çizgilerle’ ifade edilir olduğu oldukça yürekten bir aktarış söz konusudur. Erkek başrol Sandy, dizide partneri olan Lisa’dan ellili yaşlarda (Dünya genelinde Birleşmiş Milletler tarafından 60 yaş üstü bireyler; Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından ise 65 yaş üstü bireyler yaşlı olarak kabul edilmektedir) biri olarak bahseder. Kurgunun ilerleyişinde de olay örgüsünün değindiği toplumsal sorunlar zincirinin halkaları yaşlılığın kadınsal boyutlarını kapsayacak incelikte değildir. Ki bölümler boyunca işlenen hastalık teması da belki de yaşlılığın en çok korkulan yönü Alzheimer değil, prostat kanseri hakkındadır. Bu bağlamda söylenebilir ki The Kominsky Method dizisinin konusu esasında, erkek olarak yaşlanmaktır.

Birbirleriyle olan bağlantı noktalarının kısaca belirtildiği pilot bölüm çerçevesinde ana malzeme, Lisa’nın almakta olduğu oyunculuk dersini veren oyuncu koçu Sandy ile, Sandy’nin birbirlerini bulmalarını sağladığı arkadaşları Norman ve Eileen odaklıdır. Sandy rahat bir emeklilikten oldukça uzakta üç evlilik sonlandırmış, kısmen orta sınıfı temsil eden bir karakterdir. İşinin ehli ve geçmişte ünlü isimlerle çalışmış olan başarılı bir oyuncu koçu olarak tasvir edilen Sandy, hak ettiğine inandığı iyi iş fırsatlarına sahip olamasa da oyunculuk dersleri vererek çalışma hayatına tutunmakta, bir yandan da iş arayışlarını sürdürmektedir. Zamanı planlı olarak kullanan dakik bir kişiliği ya da biyolojik ritme uygun belirli bir uyku düzeni yoktur.

Olağan olan durumlar yaşar Sandy’de her insan gibi. Durumun ehemmiyeti ölüm döşeğindeki dostunu son kez görmek dahi olsa erteleme eğilimi gösterebilir, zamanında beyin kanserinden ölen arkadaşının ziyaretine gitmeme nedeninin nezle bulaştırmamak olduğunu savunup inkar mekanizmasına bel bağlayabilir, iş için didinirken karmaşıklıkta ders saatini unutabilir, hayata olabildiğince katılmak isterken prostatı oldukça iyi çalışan sağlıklı gençlere imrenebilir, tekerlekli sandalyede umutsuzca kendi geleceğini görerek yalnızlıktan korkuyor olabilir, geçmişe özlem duyabilir veya emir vermeyi seven navigasyonu hakkında yakınabilir. Sandy’nin akış içinde sıradan duran özensiz “geç kaldım, üzgünüm” replikleri, sağlıklı beslenmeye yönelik herhangi bir çaba göstermeyişi, dinsel açıdan bir adanışına rastlamayışımız, toplumca olağan görülen yaşlılıktan sebebiyet ölümü reddedişi ve ergenliğe atfedilebilecek dalgalanmaları sergilemesi sırasında esasında dizi; seyirciye ‘normal yaşlı’ ve ‘yaşlı imajı’ gibi kavramlar hakkında istemsizce sorgulamanıza imkân veren alanı yaratmakta ve var olan dışında bir yaşlılık algısından sizi haberdar etmektedir.

Doktorun yaşa bağlı olarak olası kanser varlığını dahi önemsemeyen tavrı ve ‘açıkçası sizin yaşınızdaki birini prostattan önce vücudundaki başka bir şey öldürecektir’ ifadesinin geçtiği sahne aklımda kalan anlamlı sahnelerden biriydi. Şayet sağlık sektörü başta olmak üzere farklı alanlarda da olağan algının bu yönde olması hiçbirimiz hiç karşılaşmadığı yahut karşılaşma ihtimali düşük olan bir durum da değil.

Komedinin çarpıcı toplum dramlarını yansıtmada kullanabilecek oldukça fonksiyonlu bir araç olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yaşlılığın semptomları olan bir hastalıktan ibaret olmadığının hatırlatılması gerekliydi. Mevzunun ne olabileceğinin bilinci ile izlediğinizde sizin de dikkatinizi çekenlerin çok daha farklı olacağından eminim. İyi seyirler…